Basın Açıklaması: Aydın İli Söke İlçesi Kisir Mahallesinde Yüksek Radyasyon Ölçümü Ve Kanser Hastalığı İle İlgili Basında Yer Alan Haberler

Aydın ili Söke ilçesi Kisir mahallesinde yüksek radyasyon ölçümleri yapıldığına dair haberler zaman zaman medyada yer almaktadır.  Kurumumuz uzmanlarınca 24 Ağustos 2015 ve 22 Ekim 2015 tarihlerinde yerinde yapılan inceleme ve ölçümler ile alınan örneklerin Kurumumuza bağlı Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi laboratuvarlarında yapılan analizleri sonucunda elde edilen bilgiler aşağıda verilmiştir.

 

Öncelikle, bir bölgedeki doğal fon radyasyonu jeolojik yapı, rakım gibi faktörlere bağlıdır. Bu bağlamda Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğünün (MTA) internet sitesinde verilen “Aydın ili Maden Haritası” (http://www.mta.gov.tr/v3.0/sayfalar/hizmetler/maden-haritalari/aydin.pdf) incelendiğinde, söz konusu bölgede uranyum maden yatağı olduğu görülmektedir. Bu hatırda tutularak bölgede yapılan ve aşağıda verilen  (Tablo 1) analizlerin sonuçlarına bakıldığında uranyum yataklarına yakın olan Yusufağalar mevkisi haricinde radyoaktivite değerlerinin ülkemiz ortalama seviyelerinde olduğu görülecektir. Bölgede yaşam alanlarında yapılan çevresel radyasyon ölçümlerinde gama radyasyon doz hızı seviyelerinin 0,12-0,55 µSv/h arasında olduğu tespit edilmiştir.   Yusufağalar mevkisinde ise ölçülen radyasyon seviyeleri o bölgedeki ortalama radyasyon seviyesinin üzerinde olmakla beraber, dozimetrik hesaplamalar neticesinde halk sağlığını tehdit edecek bir durumun söz konusu olmadığı değerlendirilmektedir.

 

     Tablo 1. Toprak Örnekleri Analiz Sonucu

Sıra No.

Örnek Alınan Yer

Radyoizotop

Aktivite

(Bq/kg)

1

Kisir Mahallesi girişi

K-40

Cs-137

Ra-226

Th-232

671,58 ± 71,17

14,79 ± 1,91

52,94 ± 4,81

34,99 ± 3,47

2

Kisir Mahallesi meydanı

K-40

Cs-137

Ra-226

Th-232

997,92 ± 103,23

11,56 ± 1,67

90,93 ± 7,79

48,76 ± 4,62

3

Güneyyaka sınırı( Kuzey)

K-40

Cs-137

Ra-226

Th-232

1121,07 ± 115,31

6,16 ± 1,12

46,44 ± 4,4

27,8 ± 2,95

4

Kocapınar mevki

K-40

Cs-137

Ra-226

Th-232

1208,73 ± 114,56

11,07 ± 1,33

208,26 ± 16,25

51,59 ± 4,53

5

Gürdere mevki (Soyrakçı sınırı)

K-40

Cs-137

Ra-226

Th-232

707,35 ± 85,87

4,91 ± 1,28

55,51 ± 5,63

43,94 ± 4,7

6

Gürdere mevki (Soyrakçı yol üzeri)

K-40

Cs-137

Ra-226

Th-232

656,29 ± 69,59

6,11 ± 1,07

41,04 ± 3,87

63,32 ± 5,7

7

Armutalan mevki (Belediye mezarlık yeri)

K-40

Cs-137

Ra-226

Th-232

1256,73 ± 126,15

18,44 ± 2,28

194,52 ± 15,44

113,88 ± 9,62

8

Osmankuyu mezrası

K-40

Cs-137

Ra-226

Th-232

1544,88 ± 154,14

14,94 ± 2,51

5911,46 ± 429,53 

<27,3

9

Osmankuyu mezrası Vahşikuyu

K-40

Cs-137

Ra-226

Th-232

1489,46 ± 171,52 

<26,1

11652,03 ± 867,13 

<65,4

10

Yusufağalar Mevki- Vahşikuyular (mezarlık üstü elle kazılmış kuyu)

K-40

Cs-137

Ra-226

Th-232

2104,76 ± 189,91 

<5,06

35517,55 ± 2616,53 

<12,4

11

Yusufağalar Mevki- Vahşikuyular (mezarlık üstü eski maden yolu)

K-40

Cs-137

Ra-226

Th-232

1161,04 ± 112,85

3,73 ± 0,73

58,41 ± 5,06

45,55 ± 4,16

12

Kisir üstü Helvacılar altı

K-40

Cs-137

Ra-226

Th-232

1252,2 ± 126,08

26,83 ± 3,03

130,74 ± 10,7

95,72 ± 8,22

 

Bilindiği üzere Kurumumuz tarafından Türkiye sathında toplam 193 adet istasyondan oluşan Radyasyon Erken Uyarı Sistemi Ağı (RESA) kurulmuş ve işletilmektedir. Bu istasyonlardan alınan veriler resmi internet sayfamızdan da izlenebilmektedir (http://www.taek.gov.tr/uygulama/resa_doz/tum_iller.php). Bu istasyonlardan alınan verilere göre Türkiye doğal fon radyasyon ortalaması 0,10 µSv/saattir. Bu minvalde Aydın ili ve çevresinde bulunan 2 adet RESA istasyonundan alınan radyasyon seviyeleri de Aydın Merkez için 0,12 µSv/saat ve Kuşadası için 0,10 µSv/saattir. Bununla birlikte halkın endişesinin izalesi için Kisir mahallesine bir adet RESA istasyonunun kurulması planlanmıştır. İstasyonun kurulmasını takiben ölçülen radyasyon doz hızları her saat güncellenerek TAEK internet sitesi üzerinden yayınlanacaktır.

Öte yandan yapılan çalışmalarda su ve gıda örnekleri de alınmış ve bu örneklerin laboratuvar analizleri yapılmıştır. Analizler sonucu elde edilen veriler Tablo  2 ve 3’te verilmiştir.

 

 

 

 

    Tablo 2. Su Örnekleri Analiz Sonucu

Sıra No

Örnek Alınan Yer

Toplam Alfa Bq/L

Toplam Beta Bq/L

1

Köy meydanı

0,12

0,26

2

Kocapınar Mevki

0,19

0,55

3

Soyrakçı köprüsü

0,24

0,45

4

Osmankuyu mezrası-Vahşi kuyu

0,41

0,59

5

Domuzini Mevki Güneyyaka-Sofular-Kisir üçgeni

<0,01

0,21

 

   Tablo 3. Gıda Örnekleri Analiz sonucu

Sıra No

Örnek

Radyoizotop

Aktivite (Bq/kg)

1

MISIR

K-40

Cs-137

Ra-226

Th-232

73,29 ± 8,81

<0,27

<0,37

<0,43

2

CEVİZ

K-40

Cs-137

Ra-226

Th-232

196,29 ± 18,2

<0,12

<0,19

<0,19

3

ZEYTİN

K-40

Cs-137

Ra-226

Th-232

234,22 ± 21,35

0,11 ± 0,03

0,231 ± 0,05

<0,23

           

Dünya Sağlık Örgütünü tarafından içme suları kalitesine ilişkin tavsiye edilen izleme sınır değerler toplam alfa için 0,5 Bq/L, toplam beta için ise 1,0 Bq/Ldir. Tablo 2'de verilen değerler, görüldüğü üzere sınır değerlerin altındadır. Gıda numunelerinin radyoaktivite analizi sonuçlarında da anomali bulunmamaktadır. Sonuç olarak bölgedeki su ve gıda tüketiminde herhangi bir sakınca olmadığı görülmektedir.

Yapılan çalışmalarda yukarıda açıklanan ölçüm ve analizlere ilaveten ayrıca evlerin içinde de radon gazı ölçümleri yapılmıştır. Radon gazı bilindiği üzere jeolojik yapıya bağlı olarak uranyumun bozunum ürünü olarak topraktan çıkmakta ve özellikle alt katlardaki kapalı mekânlarda birikebilmektedir. Bu çalışmadan elde edilen verilere göre hanelerin içinde ortalama olarak 245 Bq/m3 radon gazı aktivitesi ölçülmüştür.  Bu değer sınır değerlerinin altındadır. Diğer taraftan tüm Türkiye’de ev içi radon gazı ölçüleri için daha detaylı ve sistematik çalışma Sağlık Bakanlığı ile TAEK Arasında Radon İzleme Çalışmalarında Yapılacak İşbirliğine İlişkin Protokol kapsamında yürütülmektedir. Halkın endişelerinin giderilmesi için Aydın ili Söke ilçesi Kisir Mahallesinde de bu proje kapsamında daha detaylı bir çalışma yapılması planlanmaktadır.

Sonuç olarak; yukarıda tablolar halinde verilen değerler kapsamında anılan bölgede hava, toprak, su, gıda ve evlerde radon ölçümü değerleri radyasyondan korunma açısından çevre ve halk sağlığını tehdit edecek düzeyde olmadığı değerlendirilmektedir.

Bu husus 16.12.2015 tarih ve 67441 sayılı yazımızla Aydın Valiliğine bildirilmiştir.

Ayrıca, konu ile ilgili haberlerin yer aldığı bazı basın organlarında, mahalle muhtarına atfen, sonuçları öğrenme taleplerinin “… Kurumumuz uzmanlarınca alaycı bir gülümseme ile OHAL olduğundan sonuçları söyleyemeyiz” şeklinde cevaplandırıldığı iddiasının, çalışmaların 24 Ağustos 2015 ve 22 Ekim 2015 tarihlerinde yapılması ve o tarihlerde ülkemizde OHAL uygulaması olmadığı göz önüne alındığında hayal mahsulü olduğu anlaşılmaktadır.

 

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Başkanlığı