SESAME’nin Resmi Açılışı Yapıldı

 

Ülkemizin kurucu üyesi olduğu ve Türkiye Atom Enerjisi Kurumu tarafından temsil edildiği SESAME (Orta Doğu Sinkrotron Işığı Deneysel Bilim ve Uygulamaları Uluslararası Merkezi)’nin resmi açılışı 16 Mayıs 2017 tarihinde Ürdün’ün Salt şehri yakınlarındaki yerinde düzenlenen törenle, Ürdün Kralı II. Abdullah tarafından yapılmıştır. Üye ülke delegasyonları ile gözlemci ülke ve kuruluşların temsilcilerinin de katıldığı açılışa Ülkemizi temsilen TAEK Başkanı ve SESAME Konsey üyesi Sayın Zafer ALPER ve TAEK Başkan Yardımcısı Sayın Suat ÜNAL katılım sağlamıştır. Törende Türkiye’nin Amman Büyükelçisi Sayın Murat KARAGÖZ de hazır bulunmuştur.

 

 

 

 

 

3. nesil bir ışık kaynağı olan SESAME, BESSY-I sinkrotron ışınım kaynağı yenilenerek ve kapasitesi 2,5 GeV’e çıkarılan elektronlarca, sinkrotron ışıması olarak adlandırılan ışınım elektromanyetik tayfın kızıl ötesinden X-ışınları bölgesine kadar olan aralığı kapsamaktadır. Tesis, 25 demet hattında aynı anda 25 adet kadar deneye hizmet etme kapasitesine sahip olacaktır. İlk gün demet hatları olarak planlanan ilk iki demet hattından, X-ışını Soğurum Yapısı (XAFS/XRF, X-ray absorption fine structure/X-ray fluorescence spectroscopy) ve Kızılötesi Mikro-spektroskopisi (IR, Infrared Spectro-microscopy) demet hatlarının 2017 yılı üçüncü çeyreğinde, üçüncü demet hattı olan Malzeme Bilimi demet hattının ise 2017 yılı sonunda hazır olması beklenmektedir. Dördüncü demet hattı olan Makromoleküler Kristalografi demet hattı ise 2019 yılında devreye girecektir. Diğer demet hatları kullanıcı talepleri ve uygulamalara bağlı olarak sonraki yıllarda gündeme gelebilecektir.

SESAME ile sinkrotron ışınımı kullanılan temel ve uygulamalı araştırmalar veya bunlara yakın ilgili konularda yapılan araştırma alanlarında, SESAME üyesi bilim adamlarının yanı sıra tüm dünyadan bilim adamlarına da açık olacak şekilde Ortadoğu ve mücavir bölgelerde işbirliği sağlanması hedeflenmiştir. SESAME’de fiziki bilimler, biyoloji ve tıp, çevre bilimi, endüstriyel uygulamalar ile arkeoloji alanlarındaki Ar-Ge faaliyetleri beş ana bilimsel programa hizmet edecektir. 

SESAME, bölge ülkelerinin temel ve uygulamalı araştırma altyapı ve bilgi birikimlerini geliştirmeye, sürdürülebilir kalkınma için bilim ve teknolojiyi kullanmaya teşvik eden bir araç ve bunun yanı sıra bilim, eğitim ve kültürlerarası işbirliği yoluyla bölge barışına katkı sağlayacak bir araç olarak görülmektedir. Bu bağlamda, karşılıklı anlayışa ihtiyaç duyulan bir bölgede kurulan SESAME’nin farklı kültürler, siyasal sistemler ve inançlardan gelen insanlar arasında daha yakın bağların oluşmasına katkı sağlaması beklenmektedir.

SESAME üyesi ülkeler: Ürdün, Türkiye, İsrail, Mısır, Pakistan, İran, Filistin, GKRY; gözlemci ülkeler ise ABD, Avrupa Birliği, Çin, Fransa, Yunanistan, İspanya, Birleşik Krallık, Brezilya, Rusya, Japonya, Almanya, İtalya, İsveç, İsviçre, Portekiz ve Kuveyt’tir.