TAEK Lisanslama İlkeleri

TAEK lisanslama faaliyetlerini yürütürken iki konuda kendisine yol gösterecek ilke belirlemiştir. Bu ilkeler "Nükleer Güç Santrallerinin Lisanslanmasına Esas Mevzuat, Kılavuz ve Standartlar İle Referans Santralin Belirlenmesine İlişkin Yönerge"de ifade edilmiştir.

Lisanslamada Esas Alınacak Mevzuat, Kılavuz ve Standartlar:

Nükleer güvenlik mevzuatı, çok kapsamlı olması ve ayrıntı içermesi nedeniyle, reaktör tipine ve tasarımcı ülkenin kendi koşulları ve geliştirdiği teknolojinin özelliklerine uygun olarak değişim göstermektedir. Ayrıca bu konularda ayrıntılı bir ulusal mevzuat üretilmesi için reaktör tipi ve tasarımcı ülkenin belli olmasının yanısıra belirlenen teknoloji konusunda uzun yıllara dayalı birikimin olması gerekmektedir. Bu yüzden ilk defa bir nükleer santral kuran ülkelerin nükleer santralin lisanslamasında kullanacağı mevzuat, kılavuz ve standartlarını yürürlükte olan ulusal mevzuat, kılavuz ve standartlarıyla birlikte hem uluslararası geçerliliği olan dokümanlarla hem de tasarımcı ülkenin kendi mevzuat, kılavuz ve standart listesiyle destekleyerek belirlemesi gerekmektedir.

Türkiye Atom Enerjisi Kurumu'nun çıkardığı "Nükleer Güç Santrallerinin Lisanslanmasına Esas Mevzuat, Kılavuz ve Standartlar İle Referans Santralin Belirlenmesine İlişkin Yönerge"ye göre, Türkiye'de kurulacak nükleer santrallerin lisanslamasında kullanılacak olan mevzuat listesi nükleer santrali kuracak olan firma/kuruluş (Kurucu) tarafından aşağıdaki öncelik sırasına göre oluşturulup TAEK'in onayına sunulacaktır.

a) Türkiye Cumhuriyeti mevzuatı,

b) Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın (UAEA) Güvenlik Standartları Serisi’nden “Temeller” ve “Gerekler” kategorisinde yer alanlar,

c) (a) ve (b) bentlerinde yeterli şekilde düzenlenmediğinin değerlendirildiği konularda, Kurumun uygun göreceği bir tarih itibarı ile tasarımcı ülkede yürürlükte olan nükleer güvenliğe ilişkin mevzuat,

ç) Nükleer güvenliğe ilişkin bir konunun (a), (b) ve (c) bentlerinde sözü edilen mevzuatta yeterli şekilde düzenlenmediğinin değerlendirilmesi durumunda ilgili UAEA güvenlik kılavuzlarına veya lisans için başvurulan santral tasarımına uygun başka bir ülke mevzuatı.

Liste, mevzuata ilave olarak kılavuz ve standartları da içerecektir.

Referans Santral:

Nükleer santral ilk defa kurulacak ülkelerde lisanslama faaliyetinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesi için kurulacak santralin bir örneğinin yetkin bir lisanslayıcı otorite tarafından ayrıntılı bir şekilde değerlendirilmiş ve lisanslanmış olması önemli bir destek olacaktır. Bu örnek santralin tasarımı ve bu tasarımla ilgili olarak lisanslayıcı otoritenin yaptığı değerlendirmeler ilk nükleer santralini kuran ülkenin lisanslayıcı otoritesine büyük kolaylıklar sağlayacaktır. Bu durumda kurulacak santral ile örnek olan santral arasında kıyaslama yapılarak lisanslama faaliyetinin sağlıklı ve hızlı bir şekilde gerçekleştirilmesi mümkün olacaktır.

Bu amaca yönelik olarak, Türkiye Atom Enerjisi Kurumu'nun çıkardığı "Nükleer Güç Santrallerinin Lisanslanmasına Esas Mevzuat, Kılavuz ve Standartlar İle Referans Santralin Belirlenmesine İlişkin Yönerge"ye göre, Türkiye'de kurulacak nükleer santrallerin daha önce bir başka ülkede kurulmuş ve işletimde olan veya inşaasına başlanmış bir örneği nükleer santrali kuracak olan firma/kuruluş (Kurucu) tarafından referans santral olarak TAEK'e önerilecektir. TAEK tarafından onaylanan referans santrale ait güvenlik analiz dokümanları, güvenlik değerlendirme dokümanları, referans santralin lisanslamasında kullanılmış olan mevzuat, kılavuz ve standartlar, referans santral ile kurulacak santral arasındaki farklar ve bu farklara ilişkin güvenlik değerlendirmeleri kurulacak santralin lisanslaması sırasında TAEK'e destek olacaktır.

Kısa Yollar: