TAEK ve Nükleer Santral Lisanslama

TAEK, bilgi ve dokümanların inceleme ve değerlendirilmesini yapmanın yanı sıra, gerektiğinde önemli bazı faaliyet ve testlerin Kurucu tarafından nasıl yürütüldüğünü yerinde denetler, test sonuçlarını değerlendirir ve gerekli gördüğü durumlarda testlerin tekrarlanmasını isteyebilir.

Kurucunun yetki alabilmesi için her aşama öncesinde, başvuru ile birlikte ulusal mevzuatta ayrıntıları verilen teknik bilgi ve dokümanları TAEK'e sunması gerekmektedir. "Güvenlik Analizi Raporu" adı verilen bir rapor şeklinde sunulan bu bilgi ve dokümanlarda, nükleer tesiste mevzuata uygun olarak alınan tüm önlemler, uygulanan tüm standart ve kurallar ile o aşamada uygulanmak üzere hazırlanan tüm yardımcı programlara ilişkin ayrıntılı analiz ve bilgiler yer alır.

  1. İşletme lisansı
  2. İnşaat lisansı
  3. Yer lisansı

Ülkemizde nükleer tesislere lisans verilmesi işlemi 1983 yılında yayımlanmış olan "Nükleer Tesislere Lisans Verilmesine İlişkin Tüzük" çerçevesinde yapılmakta olup aşağıdaki üç aşamada tamamlanmaktadır:

Lisanslama işlemi nükleer santralin kurulup işletilme aşamalarına koşut aşamalardan oluşur; her aşama öncesi o aşama ile ilgili çalışmalara başlayabilmek için yetki (lisans veya izin) belgesi almak gerekmektedir. 

Bir nükleer santralde nükleer güvenlik ve nükleer emniyetin tam olarak sağlanmasında sorumluluk her zaman tesisi kuracak ve/veya işletecek olan lisans sahibi üzerindedir. Bu bağlamda, bir nükleer tesisin kurulup işletilebilmesi için belirli bir lisanslama işleminden geçmesi gerekmektedir. Lisanslamanın amacı sorumlu kurucu veya işleticinin nükleer santralde nükleer güvenlik ve emniyetin tam olarak sağlanması için yer seçiminden başlayıp tesisin kapatılarak sökülmesine kadar geçen bütün aşamalarda mevzuatın şart koştuğu tüm önlemleri aldığını, kalite ve güvenlik standart ve kurallarına uyduğunu garanti altına almaktır.

TAEK, nükleer santral çalışanları, halk ve çevrenin radyasyonun zararlı etkilerinden korunmasını garanti altına almak amacıyla nükleer santralleri düzenleyici kontrol altında tutar. Düzenleyici kontrol nükleer güvenliğe ilişkin mevzuatın oluşturulması, tesis kurulması öngörülen yerin, tesisin ve işleticinin yeterliliğinin değerlendirilmesi ve doğrulanması, faaliyetin lisanslanması ve denetlenmesi suretiyle yerine getirilir.

13 Temmuz 1982 tarih ve 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kanununun 4. maddesi uyarınca nükleer tesislere ilişkin nükleer güvenlik ve nükleer emniyet alanında yetkilendirme, düzenleme ve denetleme görevi Türkiye Atom Enerjisi Kurumu’na (TAEK) verilmiştir.

Kısa Yollar: