Nükleer Güvenlik Sözleşmesi

Nükleer Güvenlik Sözleşmesi 20 Eylül 1994 tarihinde ülkelerin imzasına açılmış olup, 24 Ekim 1996 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 2005 yılı sonu itibariyle 55 ülke ve bir uluslararası kuruluş (EURATOM) Sözleşmeye taraf olmuş durumdadır. Ülkemiz tarafından 24 Eylül 1994 tarihinde imzalanmış ve 14 Ocak 1995 tarihinde Bakanlar Kurulumuz kararıyla onaylanmıştır. Sözleşmenin sekreteryası Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) tarafından yürütülmektedir.

Bu Sözleşmenin amaçları:

• ulusal tedbirlerin ve gerektiğinde uluslararası işbirliğinin güçlendirilmesi yoluyla yüksek derecede evrensel bir nükleer güvenlik elde edilmesi ve sürdürülmesi,

• bireyleri, toplumu ve çevreyi nükleer tesislerden kaynaklanabilecek iyonlaştırıcı radyasyonun zararlı etkilerinden korumak için bu tesislerde potansiyel radyolojik tehlikelere karşı etkin bir korunma tesis edilmesi ve sürdürülmesi, ve

• radyolojik sonuçları olabilecek kazaların önlenmesi ve bu kazaların olması halinde meydana gelebilecek sonuçların hafifletilmesidir.

Taraf ülkelerin yükümlülükleri genel olarak UAEA dökümanlarında belirtilen güvenlik prensiplerine dayanmaktadır. Bu yükümlülükler nükleer tesislerin tasarımı, inşası, işletilmesi, insan gücü ve finansal kaynaklar, güvenliğin değerlendirilmesi ve doğrulanması, kalite temini ve kontrolu ile yasal ve düzenleyici çerçeve konularını kapsamaktadır. Her Akit Taraf, bu Sözleşme altındaki yükümlülüklerini yerine getirmek için gerekli tüm yasal, düzenleyici, idari ve diğer tedbirleri alacağını taahhüt etmiştir.

Doğrudan bir kontrol veya yaptırım mekanizması içermemektedir. Bunun yerine, Sözleşme gereği en geç 3 senede bir Gözden Geçirme Toplantıları yapılmaktadır. Taraf ülkeler, toplantıların en geç 6 ay öncesinden bu Sözleşmenin yükümlülüklerinin her birini yerine getirmek için aldığı tedbirleri içeren bir rapor sunmaktadır. Buna "Ulusal Rapor" adı verilmektedir. Her ülke, ilgilendiği ülkelerin Ulusal Raporlarını inceler ve buna dayalı olarak toplantı sırasında o ülkeye soracağı soruları hazırlayarak toplantının 2 ay öncesine kadar birbirlerine iletmektedir. Toplantı sırasında ülkeler ulusal raporlarını özetleyen ve kendilerine sorulan soruları cevaplayan bir sunum yapmakta; bu şekilde bütün Taraf ülkelerin Sözleşme açısından durumlarının bir değerlendirmesi yapılarak eksiklik görülen alanlara ilişkin olarak gelecek toplantıya kadar yerine getirilmesi için tavsiye ve önerilerde bulunulmaktadır.

Birinci Gözden Geçirme Toplantısı 12-23 Nisan 1999 tarihinde, İkinci Gözden Geçirme Toplantısı 15-26 Nisan 2002 tarihinde, Üçüncü Gözden Geçirme Toplantısı 11-22 Nisan 2005 tarihinde UAEA'nın Viyana'daki merkezinde gerçekleştirilmiştir.

Ülkemiz her iki toplantıya da katılmış, Nükleer Güvenlik Sözleşmesi açısından başarılı ülkeler arasında yeralmıştır. Heyetlerimiz ülke durumumuzun anlatılmasının yanısıra çevremizdeki riskli santrallara ilişkin kaygı ve eleştirilerini de dile getirme fırsatı bulmuştur.

Bu Sözleşmeye komşularımız veya nükleer santralları bize yakın ülkelerden Bulgaristan, Yunanistan, Kıbrıs Rum Kesimi, Ermenistan, Romanya, Rusya ve Ukrayna taraftır.

Ekler:
DosyaAçıklamaDosya Boyutu
Bu dosyayı indir (138_ngs_tr.pdf)Sözleşme Metni 70 Kb

İlgili İçerik