Düşük Düzeyli Radyoaktif Atık Yönetimi Birimi (DDRAY)

        Radyoaktif Atık Yönetimi Biriminde, 1989 yılında kurulan Türkiye'nin tek düşük düzeyli Radyoaktif Atık İşleme Tesisi bulunmaktadır. Radyoaktif atıklar; nükleer yakıt çevrimi ve nükleer silahların yeniden işlenmesi, araştırma reaktörlerinde, endüstriyel uygulamalarda, hastanelerde, üniversitelerde ve araştırma merkezlerindeki radyofarmasotik ve  radyoizotop üretimi ve kullanımından oluşurlar. Ayrıca, doğal olarak yer kabuğu ve atmosferde bulunan radyonüklitler (NORM) ile, madencilik enerji üretimi, su ve atık arıtma faaliyetleri ile tüketici ürünleri üretimi ve tüketiminin bir sonucu olarak konsantre olabilen (TENORM)  doğal radyoaktif materyallerdir.

 

                                              . 

   

       Düşük Düzeyli Radyoaktif Atık Birimi, yoğunluklu olarak endüstriyel ve tıbbi uygulamalardan meydana gelen radyoaktif atıkların teslim alınması, sınıflandırılması, işlenmesi ve depolanması etiketlenmesi ile bu atıkların kayıtlarının tutulmasından sorumludur.

Düşük Düzeyli Radyoaktif Atık Yönetimi Biriminde yapılan rutin işler söyle sıralanabilir:

  • Radyoaktif atık işleme teknolojisini geliştirmek üzere araştırmalar yapılır.
  • Cs-137, Co-60, Sr-90, Kr-85, Am-241, Ra-226,Ir-192,Se-75,Pm-147,Cf-252 gibi düşük seviyeli radyoaktif kaynak ihtiva eden cihazların sökülür. Radyoaktif çekirdekler zırhlarından ayrılarak,  aynı türdeki çekirdekler ortak bir zırh içinde toplanıp ardından varillenir, etiketlenir ve depolanır.

 

                                               

  • Tc-99 ihtiva eden tıbbi uygulama kaynaklı jeneratörler radyoaktif atık olarak işlenirken, kontamine olmuş parçalar ayrıştırılır, kurşun, metal, plastik gibi malzemeler sınıflandırılarak geri dönüşümü sağlanır. 

 

                                                             

 

  • Düşük seviyeli Am-241 ve Ra-226 kaynağı içeren paratonerler, bu kaynaklar sökülerek işlenir. Metal aksamlar dekontamine işleminden sonra geri dönüşüme verilir.

 

                               

 

  • Düşük seviyeli Am-241 çekirdeği içeren duman dedektörlerinin radyoaktif çekirdeği ayıklanır, kalan plastik malzeme geri dönüşüme verilir.

 

                                                   

 

  • Paratoner ve duman dedektörlerinden sökülen aynı türdeki çekirdekler tek bir zırhta toplanarak varile yerleştirilir. Variller etiketlendikten sonra depolanır.

 

                             

 

  • Sıkıştırılabilir katı radyoaktif atıklar tesiste bulunan kompaktör ile preslenerek işlenir.                                      

 

                                                     

 

  • Periyodik olarak radyasyondan korunma ile ilgili olarak kontaminasyon kontrolü, dekontaminasyon, izleme, çevresel ölçümler alma ve kaydetme işlemleri yapılmaktadır.
  • Düşük seviyeli sıvı atıklar sıvı atık işleme tesisinde çeşitli yöntemlerle işlenir. Sıvı atıkların türüne göre bekleme tankına transfer edilir. Bekleme tankındaki atıklar için jar deneyi ile uygun pH ve çöktürücü belirlenerek kimyasal çöktürme uygulanır. Üst sıvının kontrolü yapılarak ve salıverme tankına alınıp deşarj edilir. Dip çamurunun varile transfer edilerek varil içinde çimentolanır. Ardından variller kaydedilip, etiketlenerek ilgili depoya taşınıp depolanır.

                                           

                                         

 

  • Hurdalar , sandık veya konteyner içerisinde atık sahasında depolanır.
  • Sıkışabilir katı atıklar,  atık torbalarının manyetik detektörle kontrolü yapılarak kompaktörde sıkıştırılması işlemidir. Variller kaydedilip, etiketlenerek ilgili depoya taşınarak depolanır.
  • Kullanımdaki kaynak ve cihazların geçici depolanması hizmeti de DDRAY birimi tarafından verilmektedir. Evrakların ve cihazın kontrolü yapılarak kayıtlara geçirilir. Geçici depolama etiketinin takılarak, ilgili depoya taşınıp depolanması işlemidir.

İlgili İçerik