Çevresel Acil Durum Müdahale Sistemi (ÇADMS)

1986 yılında gerçekleşen Çernobil kazası, ülkelerin, nükleer güç santrali sahibi olmasa bile, çevre ülkelerde gerçekleşebilecek ciddi nükleer kazalardan etkileneceğini ortaya koymuştur. Bu tür kazalar sonrası, gerekli önlemlerin daha etkin, doğru ve hızlı alınabilmesi için ülkemizde de çalışmalar başlatılmıştır. Bu çalışmaların bir sonucu olarak kurulan sistemlerden en önemlisi Radyasyon Erken Uyarı Sistemi Ağı'dır (RESA). Bu sistem çerçevesinde ülkemiz içerisinde tüm ülke sathına yayılacak şekilde radyasyon ölçüm istasyonları kurulmuştur. Bu sistem ancak radyoaktif bulut RESA istasyonuna ulaştıktan sonra o noktadaki radyasyon seviyesi hakkında bilgi vermektedir.

Bu nedenle radyoaktif bulut ülkemiz topraklarına ulaşmadan ülkemiz içerisindeki etkilenebilecek bölgeleri, etkilenme zamanını ve etkilenme derecesini belirlemek üzere birçok gelişmiş ülkede de benzerleri mevcut olan "Çevresel Acil Durum Müdahale Sistemi" (ÇADMS) isimli sistem üzerinde 1999 yılında çalışmalara başlanmıştır.

Sistem sınırlı alan meterolojik tahmin yazılımı, uzak mesafe parçacık taşınımı yazlımı, kısa dönem doz hesaplama yazılımı ve sonuçlar için grafik yazılımı olmak üzere başlıca 4 öğeden oluşmaktadır. Yurt içinde veya dışında meydana gelebilecek bir nükleer kaza sonrası ülkemizin hangi bölgelerinin, ne ölçüde ve ne zaman etkileneceğini hesaplayacak olan Çevresel Acil Durum Müdahale Sistemi geliştirilme çalışmalarına devam edilmektedir. Sistemin algoritması aşağıdaki gibidir.